Vrije Universiteit Brussel

 

Omstreden decaan op de vingers getikt

De storm die is opgestoken na de vrouwonvriendelijke uitlatingen van professor Willem Elias op Facebook, is nog niet gaan liggen. Rector Paul De Knop van de VUB heeft de decaan op de vingers getikt en onderzoekt de zaak. Feministen eisen zijn ontslag.

Willem Elias, decaan aan de VUB, blijft onder vuur liggen. Vrijdag werd hij al met kritiek overladen voor een Facebookbericht waarin hij de schuld voor de zelfmoord van Steve Stevaert in de schoenen schuift van de vrouw die de klacht voor verkrachting ingediend heeft, als degene 'die dit op haar geweten heeft'. Gisteren doken oudere vrouwonvriendelijke Facebookberichten van Elias op die er evenmin om logen. Zo was er de post naar aanleiding van de zaak-DSK(zie hierboven): 'Als een mens al het kamermeisje niet meer mag neuken.'

De VUB moest de gemoederen bedaren. De universiteit stuurde een communiqué uit met de boodschap dat rector Paul De Knop Elias 'berispt' had.

Tijdens het weekend had de rector een gesprek met de decaan, waarbij hij hem heeft laten verstaan dat een dergelijk bericht 'een universiteitsprofessor en bij uitbreiding een medewerker van de VUB onwaardig is'. In hetzelfde communiqué staat dat Willem Elias de verantwoordelijkheid op zich neemt en zich verontschuldigt 'tegenover zijn faculteit, de universiteit en bovenal tegenover de slachtoffers van seksueel geweld'. De rector heeft de excuses aanvaard.

Paul De Knop, die met vakantie is, reageerde nog kort aan de telefoon. 'Ik zit hier erg mee verveeld. De VUB is een pionier als het op gelijke kansen voor vrouwen aankomt. Wij hadden als eerste universiteit een genderactieplan.'

Ontslag?

Ashley Vandekerckhove, de vrouw die in een videoboodschap getuigd had over hoe ze verkracht was en er drie jaar over deed om klacht in te dienen, had om zijn ontslag gevraagd(DS 7 april). Dat deed ook de feministische organisatie FEL. Die lanceerde een petitie en riep op om een open brief aan de VUB door te sturen. 'Al enkele tientallen mensen hebben dat gedaan', zei initiatiefneemster Evie Embrechts.

'Een decaan is verkozen, die kun je niet zomaar ontslaan', reageert De Knop. 'Ook voor een blaam moet er eerst een tuchtcommissie haar werk doen.' Op de oudere uitlatingen van Elias ging De Knop nog niet in. 'U kunt van mij niet verwachten dat ik onmiddellijk afga op allerlei berichten. We zullen een dossier aanleggen en de feiten onderzoeken.'

Vorige vrijdag had de rector met een kort bericht op de website van de VUB al afstand genomen van de uitspraak.

Professor Willem Elias (64) is decaan van de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen. Hij is ook voorzitter van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten en is een bekend kunstcriticus. Zelf omschreef hij zijn post vrijdag als 'een emotionele reactie, op de dood van zijn vriend Steve Ste­vaert'. Hij haastte zich om alle vormen van geweld inclusief verkrachting af te keuren. Hij zei dat hij er zich niet bewust van was dat zo'n bericht zoveel impact zou hebben omdat hij er, nogal naïef, van uitging dat Facebook een besloten omgeving was. Gisteren kregen we hem niet meer aan de telefoon.

Niet fijngevoelig

Binnen de VUB zelf bleef het gisteren behoorlijk stil. Daar zat de paasvakantie voor iets tussen. 'Er wordt op twee manieren gereageerd', zegt een VUB-bron. 'De ene groep zegt: Stevaert was een goede vriend van Elias, het is normaal dat hij wat overhaast emotioneel reageert. De andere groep zegt dat het hen niets verbaast. De man heeft immers een zekere reputatie als het op seksisme aankomt.' 'Het is een aparte, eigenzinnige figuur', zegt een andere bron, lid van de faculteit van Elias. 'In zijn toespraken wil hij wel eens een seksueel getinte grap maken, ja. Die zijn niet altijd even fijngevoelig. Maar je moet dat in de context zien. Er zit altijd veel ironie omheen. Van onaanvaardbaar gedrag tegenover vrouwen heb ik nog niet gehoord. In de omgang is hij zeer aimabel.'

Ook rector De Knop zegt geen weet te hebben van formele klachten daarover.

Karen Celis, codirecteur van het gender-expertisecentrum RHEA van de universiteit, kan niet anders dan ongelukkig zijn met de uitlatingen van Elias. 'Dit zijn onaanvaardbare uitspraken. Ze staan haaks op alles waar de VUB voor staat. We hebben een goed genderbeleid, we hebben quota.

Dat uitgerekend een decaan zulke dingen zegt, maakt het allemaal nog pijnlijker.' Om ontslag vragen doet Celis niet. 'Het is aan de rector om hierover te oordelen en wij gaan ervan uit dat hij die zaak recht zal zetten. Dat hij aankondigt de zaak verder te onderzoeken, stemt ons tevreden. We zullen dat onderzoek nauwlettend opvolgen

De Standaard, 8 april 2015

©2015• Paul De Knop • Pleinlaan 2 - 1050 - Brussel • Tel.: +32 (0)2 629 21 40 • rector@vub.ac.be